Ilham toxti, qaynam japparning yarilinish weqesi hem ürümchi weziyiti heqqide toxtaldi

Musteqil tetqiqatchi ilham toxti ependi erkin asiya radio istansisining uyghur bölümining ziyaritini qobul qilip, uyghurlar arisida közge körüngen dangliq xettat, fotograf, shinjang qanunchilik gézitining muxbiri qaynam jappar ependining 3 – Séntebir küni ürümchide xitay zorawanliri teripidin urup yarilandurulghanliqi weqesi hem ürümchi weziyiti heqqide toxtaldi.
Muxbirimiz mihriban
2009-09-08
Qaynam-Jappar-ependi-305.jpg
Anglighuchilirimizdin biri teminligen bu süret, qaynam jappar ependining 2007 – Yili 9 – Iyunda tartilghan süriti.
Süretni anglighuchilirimizdin biri teminligen.
 

Qaynam jappar ependining 3 – Séntebir küni chüshtin kéyin, ürümchide xelq meydanida namayish qilip, hökümet tarqitiwetkendin kéyin namayishtin yanghan xitay zorawanliri teripidin, öz mehellisi bext yolidiki nawayxana yénida urup yarilandurulghanliqi heqqidiki xewerni uyghurbiz tor békiti hem erkin asiya radio istansisining xitay bolumi qatarliq metbuatlar yekshenbe we düshenbe künliri xewer qilghan idi.

Tünügün kéche ismini ashkarilashni xalimighan bireylenmu erkin asiya radio istansisining uyghur bölümige xet yézip,qaynam jappar ependining hazir ürümchidiki uyghur aptonom rayonluq xelq doxturxanisida dawaliniwatqanliqini melum qilish bilen bille, qaynam jappar ependining resimi we uning hösnixetliridin 2 parchini ewetip bergen idi. 

Qaynam-Jappar-ependi-Qush-xet-385.jpg
Anglighuchilirimizdin biri teminligen bu süret, qaynam jappar ependining 2005 – Yili 6 – Yanwarda tartilghan süriti.

Biz qaynam jappar ependining yarilinish sewebi, uning salametlik ehwali hem ürümchining hazirqi ehwalini téximu éniq igilesh meqsitide hazir béyjingda turuwatqan musteqil tetqiqatchi, uyghurbiz tor békitining sahibi ilham toxti ependini ziyaret qilduq. Ziyaritimizni qobul qilghan ilham toxti ependi qaynam jappar ependining yarilinish sewebi hem uning hazirqi ehwali heqqide toxtaldi. Ilham toxti ependi qaynam jappar ependining uyghurlar ichidiki közge körüngen xettat, fotograf ikenlikini, özining uyghurbiz tor békitining aktip ishtirakchiliridin biri bolghan shinjang qanunchiliq gézitining muxbiri gheyretjan niyaz ependidin bu xewerni anglighandin kéyin, bu xewerni uyghurbiz tor bétide élan qilghanliqini bayan qildi.

Ilham toxti ependi, qaynam jappar ependige oxshash bigunah puqralarning urup yarilandurulush qilmishigha qarita öz qarishini otturigha qoyup, 2 – Séntebirdin bashlap ürümchide xitay puqralirining élip bériwatqan namayishi hem namayishtin kéyin bir qisim xitay zorawanlirining ürümchi kochilirida uchrighanliki uyghur puqralirini urup yarilandurush qilmishiningmu oxshashla qanungha xilap qilmish ikenliki heqqide toxtilip, hökümetning xitay puqralirighimu qanuniy terbiye élip bérishi kéreklikini, hökümetning “yingne sanjish weqesi”ning heqiqiy mahiyitini éniqlap, mesilini segeklik bilen hel qilishi kéreklikini otturigha qoydi.

Ilham toxti ependi hazir ürümchi weziyitining nahayiti jiddiylikini, uyghurlar bilen xitay puqraliri otturisidiki munasiwetning jiddiyliship ketkenlikini, hökümetning öz xizmitide milletler arisidiki munasiwetni toghra hel qilishqa étibar bérishini, qanun boyiche ish élip bérip, bigunah puqralarning yarilinishi hem ölüshini keltürüp chiqarghan zorawanlargha nisbeten meyli u qaysi millet bolushidin qetiy nezer qanun boyiche, xelqning rayi boyiche adilliq bilen barawer muamilide turup, hel qilishi kéreklikini otturigha qoydi.

Ziyaritimiz jeryanida ilham toxti ependi, özining xitay hökümitidin nöwettiki uyghurlar bilen xitaylar otturida yüz bériwatqan bir qatar mesililerge soghuqqanliq bilen segek muamile qilishini, öz teshwiqatlirida hem mesililerni hel qilish jeryanida, milletlerning milliy hisyatigha ehmiyet bérishini, milletlerge qanun boyiche barawer muamile qilishini, xitay puqralirighimu qanuniy sapa terbiyisi élip bérishi kéreklikini, hazirqi weziyet kéngiyip uyghurlar bilen xitaylar otturisidiki milliy öchmenlikke aylinip ketse, buning her ikki millet uchun paydisiz ikenlikini,insani barawerlik nuqtisidin turup mesilini qanun boyiche hel qilishi kéreklikini otturigha qoydi. 

Ilham toxti ependi ziyaritimiz axirida, özining her qandaq zorawanliqqa qarshi ikenlikini, meyli uyghurlar arisidiki radikal küchler bolsun yaki xitay milliti arisidiki radikal küchler bolsun, bularning  her ikkisige özining qarshi turidighanliqini, özining wastiliq yollar arqiliq öz qarashlirini bayan qilip kéliwatqanliqini,  özining xelq menpetini chiqish qilip qanun boyiche ish élip bériwatqanliqini, milliy barawerlikni  teshebbus qilidighanliqini, shunga özining xitay hökümitining qanunigha xilap héchqandaq ish qilmighanliqigha ishenchi kamil ikenlikini,  hökümetning mesilini adilliq bilen, qanuniy yol bilen hel qilishigha ishinidighanliqini ipadilidi.

 

发表评论

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / 更改 )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / 更改 )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / 更改 )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / 更改 )

Connecting to %s